Skip to content

Obserwuj nas

Otwórz w nowym oknie Wesprzyj
Return to mob menu
ClientEarth

28 listopada 2019

Ochrona przyrody

10 postulatów dla ochrony przyrody w Polsce

Więcej parków narodowych, edukacji przyrodniczej w szkołach i pieniędzy na ochronę przyrody. Ponad 140 naukowców, przedstawicieli NGO i pracowników administracji publicznej przyjęło wspólne stanowisko w sprawie koniecznych zmian w polskim systemie ochrony przyrody. 

W setną rocznicę powołania Państwowej Rady Ochrony Przyrody, sto pięćdziesiąt lat po ustanowieniu ochrony gatunkowej w Polsce, uczestnicy jubileuszowej konferencji przyrodniczej „Zaczęło się od Tatr” przyjęli dziesięć postulatów na rzecz skuteczniejszej ochrony przyrody w naszym kraju. Ich osią jest konieczność zmiany podejścia do gospodarowania zasobami przyrody, tak, by ograniczanie zmian klimatu i powstrzymanie wymierania gatunków były jego głównymi celami.

  1. Ochrona różnorodności biologicznej i dziedzictwa geologicznego Polski powinna być skutecznie realizowana wszędzie, a nie tylko na obszarach chronionych. Powinna obejmować m.in. zachowanie i odtwarzanie mokradeł, renaturyzację rzek, wspieranie ekstensywnego rolnictwa oraz tworzenie i ochronę zielonej infrastruktury na terenach zurbanizowanych i wiejskich.
  2. Należy podnieść rangę ochrony przyrody w Polsce, w tym poprzez zwiększenie nakładów na nią przeznaczonych. Umożliwi to m.in. rozpoznanie i opracowanie strategii ochrony zasobów przyrodniczych gmin oraz zapewnienie wszystkim organom ochrony przyrody kompetentnych kadr.
  3. Należy poszerzyć sieć parków narodowych i rezerwatów przyrody, m.in. poprzez objęcie ochroną całej Puszczy Białowieskiej i utworzenie Turnickiego Parku Narodowego. Konieczna jest także zmiana przepisów dotyczących tworzenia parków narodowych i modyfikacji ich granic, aby samorządy terytorialne nie mogły blokować takich decyzji. Jednocześnie wspólnoty lokalne powinny mieć zagwarantowaną odpowiednią rekompensatę za ewentualne, wynikające z nich utrudnienia.
  4. Konieczne jest zapewnienie poprawności wykonywania ocen oddziaływania na środowisko. To organy ochrony środowiska są odpowiedzialne za kompletność i poprawność analiz poprzedzających decyzje. Pomocny może być system certyfikacji autorów ekspertyz przyrodniczych. Spodziewane straty środowiskowe powinny być uwzględniane w bilansie zysków i kosztów planowanych działań. Szczególnie niepokoją nas szkodliwe środowiskowo i wątpliwe ekonomicznie inwestycje na obszarach cennych przyrodniczo, m.in. plany inwestycji hydrotechnicznych na Wiśle, Odrze i innych rzekach, budowy dróg szybkiego ruchu przez najcenniejsze przyrodniczo obszary oraz budowy kopalń węgla na terenie i w sąsiedztwie Poleskiego Parku Narodowego.
  5. Konieczne jest powołanie wyspecjalizowanej służby o odpowiednich kompetencjach (np. w ramach policji), odpowiedzialnej za zwalczanie przestępstw i wykroczeń przeciwko przyrodzie i środowisku.
  6. Centralne miejsce w edukacji szkolnej na wszystkich poziomach powinno zająć nauczanie o procesach przyrodniczych, ich znaczeniu dla przetrwania i dobrostanu człowieka, o wpływie człowieka na środowisko, w tym przyrodę, a także o potrzebie i sposobach ich ochrony. Jednocześnie należy położyć nacisk na edukację prowadzoną poprzez bezpośredni kontakt z przyrodą.
  7. Niezbędne jest znaczące zwiększenie powierzchni lasów wyłączonych z użytkowania, jako ostoi przyrody i ekosystemów akumulujących węgiel.
  8. Należy podporządkować gospodarkę łowiecką potrzebom i zasadom ochrony środowiska, m.in. odejść od używania amunicji ołowianej oraz zaprzestać polowań na gatunki zagrożone.
  9. Należy przywrócić niezależność organów opiniodawczych w dziedzinie ochrony przyrody i środowiska, w szczególności Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
  10. Polska powinna aktywniej włączać się w międzynarodowe starania na rzecz ochrony zasobów przyrodniczych Ziemi, także znajdujących się poza naszymi granicami, w tym w realizację postanowień przyrodniczych konwencji i porozumień międzynarodowych, których jest stroną.

Wiele postulatów dotyczy problemów, z którymi polski system ochrony przyrody boryka się od lat. Ograniczenie niezależności Państwowej Rady Ochrony Przyrody nastąpiło trzy lata temu. Straż Ochrony Przyrody zlikwidowano osiemnaście lat temu – w tym samym roku, w którym utworzono Park Narodowy Ujście Warty, ostatni taki obiekt w Polsce.

ClientEarth używa plików cookie by poprawić funkcjonalność strony. Pozostając na tej stronie wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Przeczytaj naszą politykę prywatności.

Aby wyrazić zgodę na użycie nieobowiązkowych plików cookie, kliknij przycisk Kontynuuj.