Skip to content

Obserwuj nas

Otwórz w nowym oknie Wesprzyj
Return to mob menu
ClientEarth

18 lutego 2021

Ochrona przyrody
Zanieczyszczenie powietrza

Nielegalne powietrze, nielegalna wycinka…Komisja Europejska ponagla Polskę w sprawie Puszczy i zanieczyszczenia powietrza

W dzisiejszym pakiecie naruszeniowym Komisja Europejska wezwała polskie władze do usunięcia przekroczeń dopuszczalnych stężeń dwutlenku azotu w powietrzu. Komisja zaapelowała także do polskiego rządu o natychmiastowe wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Puszczy Białowieskiej.

Rząd zwleka z ograniczaniem ruchu najbardziej zanieczyszczających pojazdów

Dyrektywa 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy ustala dopuszczalne wartości dla pyłów zawieszonych oraz dwutlenku azotu (NO2). Komisja zwraca uwagę, że w Polsce występują przekroczenia dopuszczalnych wartości dwutlenku azotu w czterech strefach, w których prowadzone są pomiary jakości powietrza: w aglomeracjach górnośląskiej, krakowskiej, warszawskiej i wrocławskiej. Emisje NO2 pochodzą przede wszystkim z ruchu drogowego, w szczególności z samochodów z silnikiem diesla. Komisja zwróciła uwagę, że dotychczasowe środki nie pozwoliły skutecznie rozwiązać problemu podwyższonych stężeń NO2 w powietrzu. Dwutlenek azotu ma działanie drażniące dla dróg oddechowych, może powodować lub wzmagać ataki astmy, jest szczególnie niebezpieczny dla osób cierpiących na schorzenia układu oddechowego w tym przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POCHP). Polska ma dwa miesiące na odniesienie się do wezwania i zaproponowanie skutecznych środków, w przeciwnym razie Komisja może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Agnieszka Warso-Buchananradczyni prawna w Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi komentuje:

„Komisja zwróciła uwagę na kwestię, która przez lata była ignorowana przez polskie władze. Mamy poważny problem z zanieczyszczeniem powietrza powodowanym przez transport drogowy. Emisje dwutlenku azotu pochodzą w szczególności z silników diesla i mają bardzo negatywny wpływ na układ oddechowy, co w połączeniu z niską emisją z domowych pieców na węgiel powoduje kryzys zdrowotny w Polsce.”

„Rząd musi przyspieszyć prace nad przepisami dot. stref czystego transportu i umożliwić eliminowanie w miastach pojazdów najbardziej zanieczyszczających powietrze. Liczymy na to, że nowelizacja ustawy o elektromobilności wdroży uwagi zaproponowane przez stronę społeczną, w tym uzależnienie stawki akcyzy od emisyjności silnika czy uwzględnienie nie tylko wieku, ale i poziomu emisyjności silnika w definiowaniu stref. Rządzący mają teraz szansę uchwalić prawo, które ograniczy szkodliwe emisje i będzie skutecznie chronić nasze zdrowie.”

„Ponadto potrzebne są tanie i dostępne alternatywy dla transportu indywidualnego w postaci rozbudowanych sieci niskoemisyjnego transportu zbiorowego – także na obszarach słabiej zurbanizowanych – i dobra infrastruktura dla zeroemisyjnego ruchu rowerowego i pieszego. Ograniczając indywidualny transport samochodowy redukujemy nie tylko zanieczyszczenie powietrza, ale i emisje dwutlenku węgla powodujące kryzys klimatyczny.”

Wyrok w spr. Puszczy Białowieskiej wciąż czeka na wykonanie

Komisja Europejska wszczęła też postępowanie przeciwko polskim władzom w związku z niewykonaniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, który w 2018 roku powstrzymał nielegalną wycinkę w Puszczy Białowieskiej. Komisja zarzuca polskiemu rządowi, że pomimo upływu prawie trzech lat nadal nie zastosował się w pełni do tego orzeczenia.

Komisja wskazuje, że polskie władze nie uchyliły wprowadzonego w 2016 r. aneksu do Planu Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Białowieża i nie wdrożyły żadnego systemu zarządzania tym terenem, który pozwoliłyby na skuteczną ochronę puszczańskiej przyrody. Polski rząd ma dwa miesiące na ustosunkowanie się do zastrzeżeń zgłoszonych przez Komisję. W przeciwnym razie Komisja może ponownie skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz wystąpić o nałożenie kar finansowych.

Agata Szafraniuk, prawniczka w Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, komentuje:

“Dzisiejsza decyzja Komisji Europejskiej pokazuje, że nie można lekceważyć wyroków Trybunału Sprawiedliwości. Kary ustanawiane przez TSUE są zawsze na wysokim poziomie, aby działały odstraszająco. Przykładowo, w latach  2014-2016 kraje członkowskie zapłaciły 339 mln euro w ramach sankcji finansowych nałożonych przez Trybunał. Ostrzeżenie o możliwości zastosowania takich sankcji wobec naszego kraju należy zatem traktować bardzo poważnie.”

“Komisja po raz kolejny potwierdziła dziś to, o czym naukowcy, przyrodnicy i prawnicy mówią od lat – że priorytetem w zarządzaniu Puszczą Białowieską musi być ochrona przyrody. Najskuteczniejszym sposobem, by zrealizować ten cel, byłoby objęcie całego obszaru Puszczy Białowieskiej parkiem narodowym.”

Materiały do pobrania:

Raport Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze i Fundacji ClientEarth pt. “Pieszo i rowerem przez miasto. Stan obecny i perspektywy rozwoju aktywnej mobilności w Polsce”. 

ClientEarth używa plików cookie by poprawić funkcjonalność strony. Pozostając na tej stronie wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Przeczytaj naszą politykę prywatności.

Aby wyrazić zgodę na użycie nieobowiązkowych plików cookie, kliknij przycisk Kontynuuj.