ClientEarth
5 sierpnia 2026
Komisja Europejska prowadzi przegląd dyrektywy siedliskowej i ptasiej, które od ponad 30 lat stanowią fundament ochrony przyrody w Europie. Teoretycznie ma on na celu ograniczenie biurokracji i zwiększenie konkurencyjności Europy. Jednak w praktyce pod hasłem „uproszczenia" przepisy chroniące przyrodę były już wielokrotnie osłabiane lub podważane. Dlatego i tym razem istnieje realne ryzyko, że proces ten doprowadzi do osłabienia regulacji chroniących cenną europejską przyrodę. Do 10 sierpnia 2026 r. można zabrać głos w konsultacjach publicznych.
Dyrektywa Ptasia chroni wszystkie gatunki dzikich ptaków oraz ich siedliska. Dyrektywa Siedliskowa zapewnia ochronę siedlisk i zachowanie bogatej różnorodności europejskich zwierząt i roślin. Stanowią one fundament ochrony przyrody w Europie i umożliwiają funkcjonowanie sieci Natura 2000 – największej na świecie skoordynowanej sieci obszarów chronionych.
W Polsce mamy ponad 1000 obszarów Natura 2000, które obejmują około 20% powierzchni kraju. Sieć chroni skarby polskiej przyrody obejmując m.in. Puszczę Białowieską, Bagna Biebrzańskie, czy Tatry. Chroni cenne gatunki zwierząt takie jak orzeł bielik i żubr. To dzięki nim udało się obronić Puszczę Białowieską przed wycinką a w sprawie Siarzewa uzyskać przełomowy wyrok potwierdzający, że prawo może skutecznie chronić nasze rzeki.
Sieć zapewnia nienaruszone siedliska dla roślin i zwierząt, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej, która na całym świecie gwałtownie się zmniejsza. Obszary te nie tylko chronią rzadkie gatunki. Tereny podmokłe, rzeki, lasy i wybrzeża pomagają utrzymywać czystość wody, ograniczają ryzyko powodzi, magazynują dwutlenek węgla oraz wspierają systemy przyrodnicze, od których wszyscy zależymy. Zdrowe ekosystemy chronią nas również przed falami upałów i skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Dziś istnieje realne ryzyko podważenia tej ochrony. W sytuacji, gdy wiele siedlisk i gatunków znajduje się w złym stanie, osłabienie obecnej ochrony miałoby poważne konsekwencje.
Europa nie potrzebuje mniejszej ilości przepisów chroniących przyrodę – potrzebuje skuteczniejszego wdrażania i egzekwowania tych regulacji, które już obowiązują.
Do 10 sierpnia 2026 r. trwają konsultacje publiczne, zorganizowane przez Komisję Europejską w ramach procesu przeglądu dyrektyw. Każdy głos ma znaczenie, dlatego zachęcamy do udziału wszystkie osoby i organizacje, którym bliska jest ochrona przyrody. Żeby ułatwić przygotowanie własnych stanowisk i przejście przez dość skomplikowany proces konsultacji, udostępniamy nasze propozycje odpowiedzi.